بلاگ فرهنگ ترکمن
- گؤرش و بازی‌های سنتی: شادی میدان‌ها
دو پهلوان دست در کمر هم، حلقه‌ای از تماشاگران و صدای تشویقی که تا دوردست می‌رود. از کشتی گؤرش تا اسب‌دوانی و بازی کودکان روستا، شادی میدان‌های ترکمن.
- بهار در ترکمن‌صحرا: نوروز، دشت سبز و آیین‌های نو شدن
تپه‌هایی که یک‌شبه سبز می‌شوند، دیدار بزرگ‌ترها، سفره‌های پر و تاخت اسب‌ها در میدان گنبد؛ بهار در ترکمن‌صحرا فصل نو شدن زمین و دل‌هاست.
- زبان ترکمنی؛ خانه‌ای از واژه‌ها
زبانی که در لالایی مادران، ترانه‌ی بخشی‌ها و شعر مختومقلی نفس می‌کشد. نگاهی ساده به زبان ترکمنی، خط‌هایش، آهنگ واژه‌هایش و راه‌های زنده ماندنش.
- گوراوغلی: دستانی که از نسلی به نسل دیگر رسید
قهرمانی دادگر، اسبی وفادار به نام غیرات و بخشی‌هایی که شب‌ها روایتش را می‌خوانند. دستان گوراوغلی قرن‌هاست در سینه‌ی مردم ترکمن زنده مانده است.
- غیجک و تویدوک: صداهای دیگر موسیقی ترکمن
دوتار تنها صدای موسیقی ترکمن نیست. غیجک با آرشه‌اش آواز را بلند می‌کند و تویدوک، نی چوپانان، نفس دشت را به گوش می‌رساند.
- سفره‌ی ترکمنی: از چورک تنوری تا پلو
بوی نانی که از دهانه‌ی تامدیر بیرون می‌آید، سچقی که پهن می‌شود و چای سبزی که هیچ‌وقت تمام نمی‌شود؛ سفری به سفره‌ی ترکمنی، جایی که مهمان عزیزترین است.
- نقش و نخ: لباس، سوزن‌دوزی و زیور زنان ترکمن
پیراهن‌های سرخ بلند، یقه‌هایی که با سوزن نقش گرفته‌اند و نقره‌هایی که با هر قدم نغمه می‌سازند؛ روایت لباس و زیور ترکمن، هنری که از مادر به دختر می‌رسد.
- آق‌اوی: خانه‌ای که با کوچ می‌رود
خانه‌ای از نمد و چوب که در چند ساعت برپا می‌شود و با ایل راه می‌افتد؛ قصه‌ی آق‌اوی، خانه‌ی سفید ترکمن، و جایی که هنوز در خاطره‌ها دارد.
- توی: شادی یک عروسی ترکمنی
از نوای دوتار باغشی تا درخشش نقره بر لباس عروس و بوی پلوی دیگ‌های بزرگ؛ نگاهی به حال‌وهوای عروسی ترکمنی، جشنی که یک ایل را گرد هم می‌آورد.
- سفری به ترکمن‌صحرا: از برج گنبد تا تپه‌های خالد نبی
برجی آجری که هزار سال است بر دشت ایستاده، تپه‌هایی که بهار سبزشان می‌کند و گورستانی با سنگ‌های رازآلود؛ همراه ما بیایید تا دل ترکمن‌صحرا.
- آخال‌تکه؛ اسب در جان فرهنگ ترکمن
اسبی باریک‌اندام با درخششی فلزی و نفسی که تمام نمی‌شود. از آخال‌تکه تا میدان اسب‌دوانی گنبد، داستان پیوند دیرینه‌ی ترکمن و اسب.
- فرش ترکمن؛ هویتی که گره به گره بافته شد
سرخی عمیق، گل‌هایی که نشان تیره و تبارند و دست‌هایی که صبر را گره می‌زنند. فرش ترکمن فقط زیرانداز نیست؛ شناسنامه‌ی یک قوم است.
- مختومقلی فراغی؛ شاعری که ترکمن‌ها در دل دارند
شاعر قرن هجدهمی دشت‌های اترک و گرگان که شعرش هنوز در خانه‌های ترکمن زمزمه می‌شود؛ از همدلی قبیله‌ها تا عشق به وطن و حکمت زندگی.
- بخشی‌ها؛ راویان آوازخوان دشت
بخشی‌ها قرن‌ها حافظه‌ی زنده‌ی ترکمن‌ها بوده‌اند؛ با دوتار و صدایی رسا، داستان پهلوانان و عاشقان را از سینه‌ای به سینه‌ی دیگر سپرده‌اند.
- دوتار؛ دو سیم و یک دنیا صدا
سازی ساده با دو سیم و دسته‌ای بلند که قرن‌هاست دل مجلس‌های ترکمن را گرم نگه داشته است. قصه‌ی دوتار، از چوب توت تا پنجه‌ی بخشی.
- خالد نبی؛ گورستانی بر بلندای ترکمن‌صحرا
قبرستان خالد نبی با سنگ‌قبرهای عجیبش یکی از دیدنی‌ترین جاهای ترکمن‌صحراست.
- مختومقلی فراغی
نگاهی به زندگی شاعر ملی ترکمن